19 augustus 2026

Benjamin Clarysse, voorzitter van de Klimaatcoalitie

Zuid-Europa staat al de hele zomer in brand. Alle gebieden rond de Middellandse Zee delen in de vlammen. In België bleek de dodelijkste hittegolf, die in alle stilte tweeduizend landgenoten deed bezwijken, slechts de prelude van onze grootste natuurbrand ooit.

Om een open deur in te trappen: ons land is hier hoegenaamd niet op voorbereid. België hoort bij de meest waterarme, droogtegevoelige regio’s van Europa. Ons water wordt verbruikt, verspild en verdampt op de nog steeds uitbreidende betonvlaktes, zonder door te dringen in onze kurkdroge bodems en rivierbekkens. De schade aan mens, natuur én economie loopt in de miljarden. 

De zomer van 2026 is  een ramp en een trauma, maar komt zeker niet onverwacht. We kennen de onderliggende oorzaak al decennia.  Zolang we fossiele brandstoffen blijven verbranden, wakkeren we deze klimaatcrisis verder aan. De brand in de Hoge Venen toont op tragische wijze hoe dit tot een zichzelf versterkende cyclus kan leiden.

Andere Europese landen, het verbrande Spanje op kop, riepen de klimaatcrisis uit tot nationale veiligheidscrisis. In ons land blijft het stil. Premier Bart De Wever  bidt in Japan tot de weergoden, onze klimaatministers hullen zich in stilzwijgen. 

Deze stilte is een schande, des te meer omdat de burgers van ons land al jaren meer klimaatactie eisen. Al meer dan tien jaar kent ons land een aangehouden golf van klimaatmarsen. Ook vorig jaar waren we opnieuw met dertigduizend in Brussel, en de volgende betoging van de Klimaatcoalitie, die zo’n honderd organisaties verbindt, staat alweer in stelling. Peiling na peiling wijst uit dat een grote meerderheid van de Belgen zich zorgen maakt over het klimaat en vindt dat het huidige klimaatbeleid niet ambitieus genoeg is. Wel blijkt keer op keer dat politici deze steun onderschatten. Zullen de duizenden hittedoden en afgebrande hectares natuur hier eindelijk verandering in brengen? 

Tijd voor woorden dus. En dan: daden, op het terrein, met doortastend beleid en de mensen en middelen om beloften ook waar te maken. Het zal onze beleidsmakers alvast niet ontbreken aan kansen om te tonen dat de boodschap eindelijk doordringt. Op vlak van klimaatbeleid is 2026 een echt kanteljaar. 

In eigen land staan we voor historische onderhandelingen over de begroting, starten de gesprekken over het volgende nationale energie- en klimaatplan, en buigt de politiek zich over cruciale wetgeving zoals het natuurherstelplan. Op Europees niveau timmert men deze herfst aan de fundamenten van het milieubeleid voor de komende 15 jaar. 

Tot op heden waren de vooruitzichten niet hoopgevend. Moeilijk verworven milieubeleid ligt onder vuur. Rechterlijke uitspraken worden flagrant genegeerd. Budgetten krimpen, onze klimaatdoelstellingen drijven steeds verder uit zicht, het sociaal vangnet dat deze transitie moet begeleiden wordt uitgehold. Tegelijk blijkt uit de laatste federale cijfers dat België nog steeds meer dan twee procent van haar BBP spendeert aan fossiele subsidies. 

We weten wat te doen. Een grootschalige renovatiegolf gekoppeld aan de bouwshift. Een snelle uitfasering van fossiele subsidies, gekoppeld aan sociaal energiebeleid. Duidelijke regelgeving die planmatig het gebruik van fossiele brandstoffen uitfaseert. Een eerlijke transitie voor werknemers, met een industriële politiek die voor-wat-hoort-wat in de praktijk brengt. Zacht, betaalbaar en collectief transport. Volle vitesse voor een flexibel en hernieuwbaar energiesysteem. En, nu helderder dan ooit, bittere noodzaak: herstel van de natuurlijke ecosystemen die het fundament vormen van ons welzijn en onze welvaart. 

Dit alles niet alleen in de eigen achtertuin. Wel als deel van een collectieve Europese en internationale inspanning. Want dat is nog een les van deze zomer: deze brandhaarden kunnen we niet alleen de baas. Zonder samenwerking, coördinatie en solidariteit is het pleit verloren.

Na de ‘Antwerp Declaration’, waarin de voltallige Belgische en Europese politiek de hand reikte naar de lobby van de zware industrie, verwachten we straks dan ook een ‘Hoge Venen Declaration’. Om samen deze klimaatcrisis het hoofd te bieden. Met woorden én daden.

Contact NL: Benjamin Clarysse – voorzitter Klimaatcoalitie – orawnzva.pynelffr@ooyi.or – 0485 89 28 64

Contact FR: Nadia Cornejo – vicevoorzitter Klimaatcoalitie- anqvn.pbearwb@terracrnpr.bet – +32 485 89 16 70